kiểm tra lượng đường trong máu (hay còn gọi là khám đường huyết) là loại khám đo lượng đường glucose có trong máu.

xét nghiệm lượng đường trong máu (hay còn gọi là xét nghiệm đường huyết) là loại khám đo nồng độ một loại đường gọi là glucose có trong máu. Loại đường này là thành phần chính trong các thức bổ sung có chứa tinh bột như gạo, bánh mì. Đây là nguồn năng nồng độ chủ yếu cho cơ thể. Insulin là loại hormone giúp các tế bào trong cơ thể dùng glucose. Insulin được tạo ra từ tuyến tuỵ giải phóng vào máu khi lượng glucose trong máu tăng.

thông thường, nồng độ glucose trong máu tăng sau khi nạp. Điều này khiến tuyến tuỵ giải phóng insulin vào máu, hỗ trợ điều chỉnh để lượng glucose ít tăng cao quá. Lượng glucose cao trong thời gian dài cho biết làm hại mắt, thận, đầu dây thần kinh và mạch máu.

Có nhiều loại Xét nghiệm tiểu đường

khám đường huyết lúc đói:

khám này được thực hiện sau khi nhịn nạp không nhất 8 tiếng. Bình thường đây là khám đầu tiên nhằm triệu chứng tiền tiểu đường và đái tháo đường.

kiểm tra nồng độ đường 2 giờ sau khi ăn:

kiểm tra này được tiến hành đúng 2 giờ sau khi ăn. Đây không phải là kiểm tra để biểu hiện tiểu đường mà là xét nghiệm để xem người bị đái tháo đường có dùng đúng nồng độ insulin cần phải thiết tương ứng với các bữa bổ sung hay ít.

khám đường huyết bất cứ khi nào:

kiểm tra này được tiến hành vào bất cứ lúc nào trong ngày, ít liên quan đến bữa bổ sung. Xét nghiệm này cho thấy được tiến hành vài lần trong ngày. Với người khoẻ mạnh nồng độ glucose trong máu ổn định nhiều trong ngày. Nếu lượng glucose biến động lớn trong ngày thì đồng nghĩa là xuất hiện điều gì đó ít thông thường.

xét nghiệm dung ăn glucose đường uống:

Đây là một loại kiểm tra khác nhằm biểu hiện bệnh và tiểu đường. Khi thực hiện kiểm tra này, mẫu máu được lấy vài lần sau khi uống chất lỏng có chứa glucose. Kiểm tra này thường được dùng để biểu hiện đái tháo đường thai kỳ. Thai phụ nếu có đường huyết cao trong thai kỳ có thể nên làm nghiệm pháp này sau khi sinh.

khám HbA1c máu:

khám này đo nồng độ đường glucose ở dạng cùng với với hồng cầu trong máu. Khám này cũng có thể dùng nhằm dấu hiệu đái tháo đường, hoặc nhằm kiểm tra xem tiền đái tháo đường đái tháo đường có được tiết chế tốt hay ít và liệu có phải điều chỉnh phương pháp chữa bệnh hay ít. Kết quả định lượng HbA1c cho thấy sử dụng để tiên đoán nồng độ glucose trong máu trung bình, còn được gọi là đường huyết ước đoán.

Lý do phải làm xét nghiệm đường huyết?

xét nghiệm này được sử dụng để:

– yếu tố bệnh và tiểu đường;

– liên tục xét nghiệm kết quả chữa bệnh tiểu đường;

– dấu hiệu đái tháo đường khi mang thai hay còn gọi là tiểu đường thai kỳ;

– yếu tố hạ đường huyết. Kiểm tra định lượng insulin và khám định nồng độ một loại protein gọi là peptide-C cho thấy sẽ được thực hiện bổ sung để xác định nguyên nhân hạ đường huyết.

Chuẩn bị trước khi làm xét nghiệm

xét nghiệm đường huyết khi đói

Đây là một trong những xét nghiệm được dùng nhằm triệu chứng tiểu đường. Khi làm kiểm tra này ít được ăn và uống gì trừ nước lọc trong vòng ít nhất 8 tiếng trước khi thực hiện kiểm tra.

Đối với những tình trạng đã được triệu chứng đái tháo đường, người bệnh có thể sẽ phải chờ sau khi lấy mẫu máu mới sử dụng insulin hay thuốc khác mà thường ngày ngày vẫn uống. Người bệnh đái tháo đường cũng cho biết sẽ được xét nghiệm đường huyết tình cờ chứ ít nhất thiết phải chờ 8 tiếng.

kiểm tra nồng độ đường huyết 2 giờ sau ăn

để có thể thực hiện xét nghiệm này, bệnh nhân cần bắt đầu bữa ăn đúng 2 giờ trước khi lấy mẫu máu. Kiểm tra này cho thấy được

thực hiện ở nhà bằng cách sử dụng thiết bị đo đường huyết cá nhân.

kiểm tra đường huyết ngẫu nhiên và khám HbA1c máu

tránh chuẩn bị gì đặc biệt trước khi thực hiện hai loại kiểm tra này.

xét nghiệm dung nạp glucose đường uống

để tiến hành kiểm tra này, người mắc bệnh phải bổ sung một chế độ dinh dưỡng đặc biệt trong vòng 3 ngày trước khi làm kiểm tra. Không được nạp, uống, hút thuốc và tập thể thao quá sức trong vòng không nhất 8 tiếng trước khi lấy mẫu máu đầu tiên.

nên hỏi nhân viên y tế nếu có bất kỳ thắc mắc nào về việc có cần làm khám hay không, rủi ro khi làm xét nghiệm, tiến trình làm xét nghiệm hay ý nghĩa của kết quả xét nghiệm.

Tiến trình xét nghiệm

Người phụ trách lấy mẫu máu sẽ tiến hành các bước sau:

– Quấn một dây đàn hồi quanh bắp tay để ngăn chặn lưu thông. Việc này khiến cho tĩnh mạch phía dưới chỗ

dây quấn phình to ra nhằm dễ chích kim vào tĩnh mạch.

– tiến hành khử trùng vết sắp chích bằng cồn.

– Đưa kim tiêm vào tĩnh mạch. Một số trường hợp khó, y tá cho thấy phải chích vài lần kim mới vào tĩnh mạch.

Cảm giác khi lấy mẫu máu

Máu kiểm tra được lấy từ tĩnh mạch ở khuỷu tay. Khi quấn dây trên cánh tay nhằm chuẩn bị lấy máu, tay có cảm giác bị thít chặt. Một vài tình trạng ít cảm thấy gì khi y tá chích kim vào tay, nhưng cũng có người cảm thấy nhói đau.

Rủi ro khi lấy mẫu máu

không có nhiều rủi ro khi bị lấy mẫu máu.

– Khu vực lấy máu sẽ cho thấy xuất hiện vết bầm nhỏ. Đó là do chảy máu trong (xuất huyết trong) và nguy cơ này cho biết giảm thiểu bớt bằng phương pháp ấn mạnh vào chỗ lấy máu vài phút sau khi rút kim.

– Tĩnh mạch ở chỗ lấy máu cho biết bị nóng đỏ, sưng tấy. Hiện tượng này gọi là viêm tĩnh mạch, rất hiếm khi xảy ra và cho thấy chữa bằng phương pháp chườm nóng vài lần trong ngày.

– Chảy máu kéo dài cho thấy xảy ra ở các bệnh nhân bị rối loạn đông máu. Việc sử dụng một số thuốc như aspirin, warfarin (tên thương mại là coumadin) và một số thuốc làm máu khó đông khác cho biết dễ gây chảy máu. Hãy thông báo cho y tá hoặc bác sĩ trước khi tiến hành lấy máu nếu bạn có các vấn đề về đông máu.

Kết quả

Kết quả cho thấy biết sau 1 hay 2 giờ. Lượng glucose trong máu lấy từ tĩnh mạch (còn gọi là lượng trong huyết tương) cho thấy khác với lượng glucose đo từ đầu ngón tay.

nồng độ đường huyết thông thường

Bảng thống kê dưới đây liệt kê ra các giá trị được coi là thông thường. Tuy nhiên số liệu này chỉ mang tính chất tham khảo vì các trung tâm xét nghiệm khác nhau cho thấy có các tiêu chuẩn khác nhau. Trong bảng kết quả nhận được thông thường có ghi khoảng từ giá trị nào là thông thường đối với nơi xét nghiệm đó. Ngoài ra bác sĩ sẽ xem xet kết quả dựa trên sức khoẻ bệnh nhân và nhiều yếu tố khác. Bởi vậy kết quả nằm ngoài số liệu thông thường nêu dưới đây vẫn cho thấy là thông thường đối với phòng khám đó hoặc bệnh nhân đó

Có rất nhiều nguyên nhân có thể làm thay đổi lượng glucose trong máu. Nhân viên y tế sẽ nói chuyện với người bệnh nếu có kết quả nào bất thường và kết quả đó có liên quan gì với các chẩn đoán đã gặp và sức khoẻ trước đây.

lượng đường huyết cao

Nếu bạn có nồng độ glucose trong máu cao thì cho biết bạn đang bị tiểu đường.

Một số tình trạng cho thấy làm tăng lượng đường gồm:

– Sang chấn tâm lý nặng;

– Nhồi máu cơ tim;

– Tai biến mạch máu não;

– Hội chứng Cushing;

– Việc dùng một số loại thuốc có chứa corticosteroid;

– Sản xuất quá phạm vi hormone sinh trưởng (bệnh to đầu chi).

nồng độ đường huyết thấp

lượng glucose trong máu khi đói nếu nhỏ hơn 40 mg/dL (2.2 mmol/L) ở phụ nữ và nhỏ hơn 50 mg/dL (2.8 mmol/L) ở nam giới kèm theo các yếu tố hạ đường huyết cho biết gợi ý u tế bào tiểu đảo tụy, nó là loại u gây cần sản xuất quá mức insulin.

lượng glucose trong máu thấp cũng có thể do các nguyên nhân sau gây ra:

– tiền đái tháo đường Addison;

– nồng độ hormone của tuyến giáp thấp;

– Ung thư tuyến yên;

– Mắc các tiền đái tháo đường liên quan đến gan;

– Suy thận;

– Đang trong quá trình điều trị bệnh đái tháo đường.

Những biểu hiện cho thấy tác động đến kết quả kiểm tra

Sau đây là các nguyên nhân khiến người bệnh ít thể thực hiện khám hoặc kết quả kiểm tra ít đáng tin tưởng:

– Ẳn hoặc uống trong vòng 8 tiếng trước khi làm kiểm tra đường huyết khi đói.

– nạp đồ uống có cồn trong vài ngày trước khi làm xét nghiệm;

– Bị bệnh hay căng thẳng thần kinh, hút thuốc, và uống nhiều caffeine;

– Đang sử dụng các thuốc khác. Cần phải thông báo cho người khám bệnh biết các loại thuốc đang uống và liều uống.

khuyến cáo

cho thấy đo lượng đường glucose trong nước tiểu. Nhiều người bị đái tháo đường có lượng glucose cao trong nước tiểu. Tuy nhiên lượng đường huyết phải rất cao mới có thể phát hiện ra glucose trong nước tiểu. Vì thế khám glucose trong nước tiểu ít được dùng để yếu tố hoặc theo dõi bệnh đái tháo đường.